Przestrzeń komunikacyjna przyjazna rodzinie: studium dostępności Poznania według zasad projektowania uniwersalnego

Patrycja Reder; Iwona Jankowiak

doi:10.7409/rabdim.026.010

Opublikowane: 2026-06-29

Tom 25 Nr 2 (2026)

Przestrzeń komunikacyjna przyjazna rodzinie: studium dostępności Poznania według zasad projektowania uniwersalnego

Patrycja Reder

, Iwona Jankowiak

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.7409/rabdim.026.010

Abstrakt

Celem artykułu jest ocena dostępności przestrzeni komunikacyjnej dla rodziców z małymi dziećmi poruszających się z wózkami dziecięcymi na przykładzie Poznania oraz identyfikacja najważniejszych barier i rozwiązań sprzyjających mobilności tej grupy użytkowników. Zakres pracy obejmował analizę trzech typów struktur miejskich różniących się okresem powstania: historycznej części miasta, osiedli mieszkaniowych z lat 70. XX wieku oraz współczesnej zabudowy mieszkaniowej. Ocenie poddano elementy infrastruktury mające kluczowe znaczenie dla codziennego funkcjonowania opiekunów z dziećmi, w tym ciągi piesze, przejścia dla pieszych, przystanki komunikacji miejskiej, dostępność terenów rekreacyjnych oraz sposoby pokonywania różnic wysokości terenu. Uzupełnieniem analiz była ankieta przeprowadzona wśród 139 użytkowników przestrzeni miejskiej. Wyniki wskazują, że najwyższy poziom dostępności charakteryzuje nowe osiedla, natomiast największe ograniczenia występują w historycznej części miasta. Najczęściej wskazywane problemy to znikome występowanie ławek z przewijakami oraz rzadko występujące rozwiązania umożliwiające łatwe ominięcie schodów. Wnioski pokazują, że mimo stopniowej poprawy jakości przestrzeni miejskiej żaden z analizowanych obszarów nie zapewnia w pełni komfortowych warunków poruszania się z wózkiem dziecięcym, co wskazuje na potrzebę dalszych działań modernizacyjnych i projektowych.

Słowa kluczowe:

dostępność przestrzeni komunikacyjnej, projektowanie uniwersalne, przestrzeń miejska, rodziny z dziećmi, wózki dziecięce

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Reder, P., & Jankowiak, I. (2026). Przestrzeń komunikacyjna przyjazna rodzinie: studium dostępności Poznania według zasad projektowania uniwersalnego. Roads and Bridges – Drogi I Mosty, 25(2), 139–153. https://doi.org/10.7409/rabdim.026.010

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Wysocki M.: Dostępna przestrzeń publiczna. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Kraków, 2009, https://firr.org.pl/wp-content/uploads/2018/04/FIRR_Dostepna_przestrzen_publiczna.pdf (available in Polish: 20.06.26)
Google Scholar

Connell B.R., Jones M., Mace R., Mueller J., Mullick A., Ostroff E., Sanford J., Steinfeld E., Story M., Vanderheiden G.: The Principles of Universal Design. Version 2.0. The Center for Universal Design, North Carolina State University, Raleigh, NC, 1997
Google Scholar

Cobankaya H., Yucedag C., Suchocka M., Zeren Çetin I.: Assessing walkability for parents with strollers: Challenges and recommendations for sustainable urban design. Children & Society, 39, 6, 2025, 1092-1106, DOI: 10.1111/chso.12977 DOI: https://doi.org/10.1111/chso.12977
Google Scholar

Bierwaczonek K.: Społeczne znaczenie miejskich przestrzeni publicznych. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 2016 (in Polish)
Google Scholar

Lanza G., Pucci P., Carboni L.: Planning for a fair and resilient city. An Inclusive Accessibility by Proximity Index. Transportation Research Procedia, 82, 2025, 2089-2108, DOI: 10.1016/j.trpro.2024.12.174 DOI: https://doi.org/10.1016/j.trpro.2024.12.174
Google Scholar

Dadashzadeh N., Sucu S., Pangbourne K., Ouelhadj D.: Socially Sustainable Mobility as a Service (MaaS): A Practical MCDM framework to evaluate accessibility and inclusivity with application. Cities, 154, 2024, Article ID: 105360, DOI: 10.1016/j.cities.2024.105360 DOI: https://doi.org/10.1016/j.cities.2024.105360
Google Scholar

Kumar M., Singh N., Gaddam H.K., Pradeep: Universal Accessibility Index: A pedestrian centered accessibility to inclusive transport system. Transportation Research Procedia, 82, 2025, 1734-1752, DOI: 10.1016/j.trpro.2024.12.152 DOI: https://doi.org/10.1016/j.trpro.2024.12.152
Google Scholar

Szewioła H.: Miasto przyjazne dzieciom. Praca doktorska, Politechnika Śląska, Gliwice, 2024, https://repolis.bg.polsl.pl/dlibra/publication/89808/edition/80556/content (available in Polish: 20.06.26)
Google Scholar

Przesmycka N.: Dzieci w mieście – wyzwania i potrzeby dziecka jako użytkownika przestrzeni publicznej. Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych, 12, 3, 2016, 51-61, DOI: 10.35784/teka.1108 DOI: https://doi.org/10.35784/teka.1108
Google Scholar

Child Friendly Cities and Communities. United Nations Children’s Fund (UNICEF), 2018, https://www.childfriendlycities.org/reports/child-friendly-cities-and-communities-handbook (available: 20.06.26)
Google Scholar

Karwińska A.: Miasto przyjazne rodzinie (przykład Niepołomic). Studia KPZK, 153, 2013, 176-191, https://journals.pan.pl/dlibra/publication/112013/edition/97280/content/studia-kpzk-2013-no-153-miasto-przyjazne-rodzinie-przyklad-niepolomic-karwinska-anna (available in Polish: 20.06.26)
Google Scholar

Gento A.M., Elorduy J.L.: Accessibility of public transport for people with disabilities: A systematic literature review. Transport, 40, 1, 2025, 74-93, DOI: 10.3846/transport.2025.23562 DOI: https://doi.org/10.3846/transport.2025.23562
Google Scholar

Silva T., Verde D., Paiva S., Barreto L., Pereira A.I.: Accessibility strategies to promote inclusive mobility through multi-objective approach. SN Applied Sciences, 5, 2023, Article ID: 150, DOI: 10.1007/s42452-023-05349-0 DOI: https://doi.org/10.1007/s42452-023-05349-0
Google Scholar

Li Z., Zhu S., Chen J., Zheng X., Zou Y., Duan Z.: Evaluation of the walkability for baby strollers in urban streets based on smartphone sensor data. Proceedings of the International Conference of Chinese Transportation Professionals (CICTP 2023), Beijing, China, 2023, 2553-2564, DOI: 10.1061/9780784484869.242 DOI: https://doi.org/10.1061/9780784484869.242
Google Scholar

Rodziny w Poznaniu według Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2021. Urząd Miasta Poznania, Wydział Rozwoju Miasta i Współpracy Międzynarodowej, Poznań, 2021, https://badam.poznan.pl/opracowania/rodziny-w-poznaniu-wedlug-narodowego-spisu-powszechnego-ludnosci-i-mieszkan-2021 (available in Polish: 20.06.26)
Google Scholar

Wysocki M.: Standardy dostępności dla miasta Poznania. Politechnika Gdańska, Centrum Projektowania Uniwersalnego, Gdańsk, 2017, https://zdm.poznan.pl/upload/wytyczne_dla_wykonawcow/standardy_dostepnosci_cpu_m._poznan_2017_z_a_v1_2017-11-30.pdf (available in Polish: 20.06.26)
Google Scholar

Kraśkiewicz C., Klekot G., Książka P., Zbiciak A., Mossakowski P., Chacińska P., Al Sabouni-Zawadzka A.: field experiment as a tool to verify the effectiveness of prototype track structure components aimed at reducing railway noise nuisance. Archives of Acoustics, 49, 1, 2024, 61-71, DOI: 10.24425/aoa.2024.148770 DOI: https://doi.org/10.24425/aoa.2024.148770
Google Scholar

Gałczyńska A.: Multimodality of railway stations with particular focus on micromobility and rail transport on capillary lines. Roads and Bridges – Drogi i Mosty, 24, 4, 2025, 495-506, DOI: 10.7409/rabdim.025.032 DOI: https://doi.org/10.7409/rabdim.025.032
Google Scholar

Serrano-Estrada L., Huskinson M., de Oliveira R.F., Bernabeu-Bautista Á.: Walkability and caregiving support places: exploring urban complexity as a path to mobility justice. Cities & Health, 2025, 1-23, DOI: 10.1080/23748834.2025.2531670, https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/23748834.2025.2531670 (available: 20.06.26) DOI: https://doi.org/10.1080/23748834.2025.2531670
Google Scholar

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Dz.U. 2019, poz. 1696 (in Polish)
Google Scholar

Jankowiak I., Madaj A., Mossor K.: Adaptacja dla osób niepełnosprawnych ruchowo istniejących przejść podziemnych. Archiwum Instytutu Inżynierii Lądowej Politechniki Poznańskiej, 21, 2016, 125-132 (in Polish)
Google Scholar

Jankowiak I., Madaj A., Mossor K.: Ocena przydatności użytkowej przejść podziemnych dla pieszych na przykładzie miasta Poznania. Archiwum Instytutu Inżynierii Lądowej Politechniki Poznańskiej, 21, 2016, 133-145 (in Polish)
Google Scholar

Flacke J., Hoefsloot F.I., Pfeffer K.: Inclusive digital planning – co-designing a collaborative mapping tool to support the planning of accessible public space for all. Computers, Environment and Urban Systems, 121, 2025, Article ID: 102310, DOI: 10.1016/j.compenvurbsys.2025.102310 DOI: https://doi.org/10.1016/j.compenvurbsys.2025.102310
Google Scholar

Przestrzeń komunikacyjna przyjazna rodzinie: studium dostępności Poznania według zasad projektowania uniwersalnego

Abstrakt

Słowa kluczowe:

Pobrania

Patrycja Reder

Iwona Jankowiak